Kolory u Collie:

Popatrzmy co mówi na temat kolorów wzorzec:

Three recognised colours: Sable and white, Tricolour and Blue Merle.
Sable : Any shade from light gold to rich mahogany or shaded sable. Light straw or cream colour is highly undesirable.
Tricolour : Predominantly black with rich tan markings about the legs and head. A rusty tinge on the top coat highly undesirable.
Blue merle : Predominantly clear, silvery blue, splashed and marbled with black. Rich tan markings preferred, but absence should not be penalised. Large black markings, slate colour, or a rusty tinge either of the top or undercoat are highly undesirable.

Czyli:
Są trzy uznawane kolory: Śniady z białym, Tricolor i Marmurkowy.
Śniady: wszystkie odcienie śniadego od jasnego złota do głęboko mahoniowego (genotyp a(y)a(y) ) lub śniady przyciemniany (genotyp a(y)a(t) ). Kolor jasno słomkowy lub kremowy jest wielce niepożądany.

Tricolor: dominującym kolorem jest czarny z intensywnym podpalaniem na łapach i głowie. Rdzawy nalot po wierzchu okrywy włosowej wielce niepożądany (genotyp a(t)a(t) ).

Blue merle: dominującym jest czysty, srebrzyście szary kolor, nakrapiany, jakby marmurkowy, z czarnym. Intensywne podpalanie preferowane, ale jego brak nie powinien być karany. Duże czarne znaczenia, ciemnoszary (łupkowy) kolor lub rdzawy nalot na powierzchni włosa lub w podszerstku są wielce niepożądane.  
 

 

 

 

Dziedziczenie kolorów u Collie:

 

Wg.Malcolm B.Willis "Genetyka w praktyce" - dziedziczenie umaszczenia u Collie śniadych i tricolour:

a(y)a(y) - śniady (sable)  czyli kolory od jasno-złotego do ciemno-mahoniowego

(y)a(t) - śniady z nalotem (shaded sable) tzw. ciemnośniady 
a(t)a(t) - tricolor
____________________________________________________________
RODZICE                                 POTOMSTWO

____________________________________________________________
pies       x    suka         a(y)a(y)          a(y)a(t)      a(t)a(t)
____________________________________________________________
a(y)a(y) x  a(y)a(y)       100%                -                -
a(y)a(y) x  a(y)a(t)         50%               50%             -
a(y)a(y) x  a(t)a(t)          -                  100%            -
a(y)a(t)  x  a(y)a(t)         25%               50%           25%
a(y)a(t)  x  a(t)a(t)          -                   50%           50%
a(t)a(t)   x  a(t)a(t)         -                    -              100%
____________________________________________________________
Dominujacym jest kolor a(y)a(y) - sable (tzn. śniady bez nalotu, czyli od złotego do mahoniowego). Jego komórki rozrodcze zawierają tylko allel a(y) dlatego jego szczenięta będą zawsze śniade: z nalotem (shaded sable, ciemno śniade) lub bez (sable, złote), bez względu na umaszczenie drugiego z rodziców.

Bardzo czytelnie przedstawiła to również Iwona Dysarz w swojej książce "Collie Owczarek szkocki". Wyjaśnia tam również niuanse w tłumaczeniu słowa "sable", które w zasadzie chyba najlepiej przetłumaczyć na "rudy". W obrębie tego koloru wyróżniamy odcienie od jasnozłocistego do ciemnomahoniowego (sable, śniady) oraz rudy z czarnym nalotem (shaded sable, ciemnośniady).
Odwołuje się do tego również p. Lucyna Zboralska w książce "Collie i sheltie": ...'profesor Dyakowska ..kolor który angielscy hodowcy nazywają sable - tłumaczy jako śniady. Może on być od jasnego złota (gold sable) przez płomienny do mahoniowego z czarnym nalotem (shaded sable). Genetyczna homozygota a(y)a(y)mm jest jasnosniada (lub czystośniada). Osobniki takie zdolne są jedynie do wydania śniadego potomstwa"....

A oto jeszcze kilka przykładów kojarzenia osobników merle:

Blue Merle + Tricolor = 50% Tricolor 50% Blue Merle
Jest to najbezpieczniejsze kojarzenie dla merle jeżeli chodzi o możliwość wystąpienia wad u szczeniąt. Istnieje też zasada, ze tricolor użyty do takiego kojarzenia powinien pochodzić z kojarzenia tri-tri lub tri-merle, ponieważ wtedy jest większe prawdopodobieństwo, ze miot nie będzie miał rudych przesiań w podszerstku, albo rudych znaczeń na wierzchniej okrywie włosowej.

Blue Merle + Dark Sable = 25% Dark Sable 25%Tricolor 25%Blue Merle 25%Sable Merle

Sable dominat + Blue Merle = 50% Dark Sable 50% Sable Merle

Blue Merle + Blue Merle = 50% Blue Merle 25% Tricolor 25% White(MM)

biale collie to homozygota MM
heterozygota Mm to Blue Merle oraz Sable Merle

 

 

 


Jak powinien wyglądać prawidłowy merling? - na podstawie "The Collie Standard" M.Ejerstad


Blue merle:
The blue merle colour should have a base of clear silvery blue, splashed with small black patches. It must be well broken up, i.e. the blue and the black colours should stand out well from each other. The correct blue merle should have that perfect blue tone, not pale grey or slate grey, these colours are undesirable. Another important factor is that the black patches must be small and well broken up, the tan markings should be rich but pale tan on a blue must not be penalized.

Czyli:
Bazą, podstawą koloru blue merle powinien być czysty kolor strebrzyście błękitny, "pochlapany" małymi czarnymi plamkami. Kolory muszą być od siebie wyraźnie rozdzielone (tzn że srebrny nie powinien stopniowo rozmazywać się w czarny i odwrotnie). Prawidłowy blue-merle powinien mieć ten wyjątkowy doskonały (perfekcyjny) błękitny (niebieski) odcień, nie blado szary lub łupkowo-szary, bo te kolory są niepożądane. Innym kolejnym czynnikiem jest to, że czarne łatki muszą być małe i dobrze odznaczające się (kontrastowe), a podpalanie powinno być głębokie, ale jasny jego odcień w przypadku merli nie może być karany.

The overmarked blue merle:

It can be difficult to say where the limit should be drawn for when a blue merle becomes too heavily marked with black. Though as a general thumbrule, it can be said that when the dog appears more black than blue it is definitely overmarked. Some overmarked blue merles are evenly marked and lightened up with blue, others have big black spots covering a very big part of the dog with perhaps the rest of the body well marked.
Blue merle nadmiernie znaczone czarnym
Może być trudno określić, gdzie leży granica, że blue merle staje się zbyt mocno znaczony czarnym. Jako generalna zasadę można przyjąć, że gdy pies wydaje się bardziej czarny niż błękitny, to jest on wtedy nadmiernie znaczony. Czasem nadmiernie znaczone psy mają czarne plamy rozłożone równomiernie na ciele i rozjaśniane błękitem, inne maja ogromne czarne łaty pokrywające bardzo dużą powierzchnię psa podczas gdy pozostała część psa jest dobrze znaczona.



Jak rozpoznać czy pies jest ciemnomahoniowy czy śniady przyciemniany:

 

na przyklad: Mybern Master Raffles

Należy przyjrzeć się jego genotypowi i fenotypowi. Jeżeli chodzi o genotyp to jego ojcem jest tricolor Myberns Merideon, matka Merane Marguarita Time- niestety nie wiem jakiego koloru! Natomiast potomstwo po nim to i merle, i tricolory i sable..
Tricolorowych dzieci pies o genotypie a(y)a(y) (a więc złoty czy mahoniowy) mieć nie będzie. Do kryć z merlami może być wykorzystany, chociaż preferencje miałby tu pies śniady przyciemniany. [a(y)a(y) da 50% niepożądanych sable merle, podczas gdy śniady przyciemniany da ich tylko 25%)].

Ale jeszcze wgląd do "Komentarza do wzorca" (Mja Ejerstad):
od złotego do mahoniowego: wspólna ich cecha to brak ciemnej maski na głowie, lub bardzo słaba maska, brak przyciemnień na ciele za wyjątkiem ogona, który może mieć ciemne włosy wzdłuż jego zewnętrznej strony
śniady przyciemniany: zawsze ciemna maska i całe ciał pokryte włosami przyciemnionymi na końcach (nasilenie może być zróżnicowane). cecha charakterystyczna ciemnych włosów to to, że są czarne dopiero od połowy do końca, nie na całej długości.

Fakt, nie znam umaszczenia matki, ale stawiam na a(y)a(t) - śniady przyciemniany (ustępujący).


Zmiany w ubarwieniu wraz z wiekiem Collie:

Z wiekiem wybarwienie się zmienia - ogólnie rzecz biorąc ciemnieje.

Ciemnieje srebrzystość merli, ściemnia się podpalanie u tricolorów, nabiera głębi kolor u rudzielców..  I właśnie u rudzielców widać te zmiany chyba najbardziej. Barwy nabierają większego nasycenia, ciemnieją, a ciemnośniade pokrywają się jakby czarnym nalotem (porastają włosami, które w połowie są rude, a na końcach czarne) i znacznie ciemnieje im tzw. maska na pysku. Nic nie dzieje się błyskawicznie; tak samo jak struktura, gęstość i długość szaty potrzebują od 2 do 3 lat na przybranie pełnej formy, tak samo i barwa potrzebuje mniej więcej tyle czasu aby się skrystalizować.
 

 

Białe Collie:

Każde zwierze jest piękne, tym bardziej Collie, niezależnie od koloru.
Jeżeli jednak spojrzeć na Collie przez pryzmat zadań, do jakich rasa została stworzona, to białym Collie trudno będzie spełnić wymagania... W grupie I FCI wyróżniamy dwie podgrupy: psy pasterskie używane dawniej do pilnowania i pędzenia stad zwierząt oraz owczarskie, będące pomocnikami owczarzy. Collie należą do podgrupy psów owczarskich. Ich zadanie nie polega na staniu się niewidocznym na tle stada i na obronie tego stada przed wilkami czy niedźwiedziami (np. nasze kochane „Bacusie”). Collie ma odróżniać się od stada, aby pasterz był w stanie dostrzec go w każdej chwili i pogodzie.

Trzeba też wspomnieć, że białe Collie można podzielić na dwa rodzaje.
Jedne to tzw. normalne białe Collie (wg nazewnictwa amerykańskiego) pochodzące z kojarzeń śnaidych i tricolorów z tzw. Białym czynnikiem (white factored). Collie white fatored charakteryzują się bardzo dużymi białymi znaczeniami, np. ogromny biały kołnierz zlewa się z całkowicie białymi łapami z których biel przechodzi aż na łopatki. W USA ich kojarzenie jest dozwolone i z tych skojarzeń rodzą się tzw. białe Collie. A np. w Niemczech white factored Collie są uznawane jako niehodowlane.
Drugi typ to tzw. białe merle, czyli białe Collie rodzące się ze skojarzeń Blue Merle x Blue Merle. Statystyczne potomstwo to: 50% Blue Merle 25% Tricolor 25% White. Takie białe merle narażone są na głuchotę, ślepotę i różne deformacje. 1/4 to duże prawdopodobieństwo otrzymania chorego osobnika, jednakże czasem hodowcy je podejmują aby zachować bądź utrwalić jakaś pożądaną cechę rodziców. Nie jest to decyzja łatwa i każdy odpowiedzialny hodowca czeka na taki miot z niepokojem. Każdy odpowiedzialny hodowca powinien też zadbać, aby kojarzone merle i linie jakie reprezentują były wolne od chorób i wad.



Wygląd szaty Collie:

Jaki ma być Collie: dostojny, harmonijny i .. o pięknej okrywie włosowej!
To oczywiste, że kluczowe znaczenie ma budowa psa, ale tak jest w każdej rasie, nie tylko u Collie. Collie należy jednak do psów długowłosych, więc obfitość szaty ma tu też wielkie znaczenie.
Czy szata Collie powinna być bogata czy nie?
Co mówi o szacie sam wzorzec?

Fits the outline of the dog's body, very dense. The outer coat straight and harsh to the touch, the undercoat soft, furry and very close, almost hiding the skin; the mane and frill should be very abundant, the mask and face smooth, the ears smooth at tips, but carrying more hair towards the base; the front legs well feathered, the hind legs above the hocks profusely feathered but smooth below. Hair on the tail very profuse.

Czyli:
Szata ma być dopasowana do ogólnego kształtu ciała, bardzo gęsta (dense = gęsty, zbity, zwarty, szczelny). Włos okrywowy prosty i szorstki w dotyku, podszerstek miękki, futrzasty (furry=futerkowy), prawie całkowicie skrywający skórę; grzywa i kryza (frill=kryza, żabot) powinny być bardzo obfite (abundant=obfity, bogaty), kufa i pysk gładkie (krótkowłose), uszy gładkie na końcach, ale obrośnięte  bardziej idąc w kierunku ich umiejscowienia; przednie łapy należycie (well=dobrze, należycie, porządnie, solidnie, mocno) obrośnięte (dosłownie: feathered = opierzone), tylne łapy nad stawem skokowym obficie (profusely=hojny, obfity) obrośnięte, poniżej gładkie. Włosy na ogonie bardzo obfite.

Słowa użyte do określenia gatunku włosa (dense, furry, abundant, profusely, well feathered) nie mają odniesienia do psów z mierną szatą.

Jak pisze Mia Ejerstad-Conti w swojej książce "The Collie Standard - comments about the Rough and Smooth Collie Standard and its interpretation" Collie maja być psami które w każdym aspekcie prezentują godność i harmonię. Nie będzie takim psem ani pies tzw."waciany" ani pies o ubogiej szacie.

Informacje przedstawione powyżej pochodzą z moich postów napisanych na potrzeby Collie Forum

_________________________________________________________
 

Copyright © 2005-2006 by Mariola Skrzyszewska